Berpirsên dijterorê yên Amerîkayê şaşiyên xwe yên Pakistanê li Somalyayê dubare dikin
Ev bawerî ku piştgirîya Somaliland tê wateya qurbankirina hevkariya Somalyayê, texmîneke bêaqil e.
Michael Rubin pisporê Îranê, Tirkiyê û Qeraxa Afrîkayê ye. Di kariyera wî de demek wek berpirsek Pentagonê heye، bi ezmûnên qadê li Îranê، Yemenê û Iraqê re، her wiha danûstandinên bi Talibanê re beriya 11’ê Îlonê. Birêz Rubin di warê perwerdehiya leşkerî de jî beşdarî kiriye، û li ser pevçûnên herêmî û terorîzmê ders daye yekîneyên Hêza Deryayî ya Amerîkayê û Marînesan. Xebata wî ya akademîk gelek weşanên sereke di hundir de digire، wek “Dancing with the Devil” û “Eternal Iran.” Rubin Ph.D. û M.A.ya xwe di dîrokê de، û B.S.ya xwe di biyolojiyê de ji Zanîngeha Yale wergirtiye.
Serok Abdirahman Mohamed Abdullahi (“Irro”) seredana xwe ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê didomîne, bi bernameyeke tijî civînên fermî û yên bi saziyên lêkolînê re li Washingtonê. Dîsa jî, hewla ji bo naskirina Somaliland ji aliyê Amerîkayê ve wisa xuya dike ku rawestiye. Her çend rêveberiya Trump devê xwe girtî digire jî, çavkaniyên hundirîn sûcê didin ser du ofîsan: Yek jê Cîgirê Wezîrê Derve Chris Landau ye, ku, heke ji wî re bi awayekî din neyê gotin, naxwaze li hember siyaseteke Mogadîşû-navend derkeve, siyaseteke ku vedigere serdema Wezîra Derve Hillary Clinton. Astenga din, li gorî agahiyan, Ofîsa Dij-terorê ya Encumena Ewlehiya Niştimanî (NSC) ye. Berpirsên wir ditirsin ku naskirina Somaliland dê hevkariya dij-terorê ya berdewam a Amerîkayê bi Somalyayê re lawaz bike.
Artêşa Amerîkayê ji demeke dirêj ve rahêner û operatorên taybet şandine Somalyayê, da ku şerê wî welatî li dijî Al Shabaab xurt bike û alîkariya hêzên aştîparêz ên Yekîtiya Afrîkayê bike. Her çend Serok Donald Trump di dema desthilatdariya xwe ya yekem de hêzên Amerîkayê ji Somalyayê vekişand jî, Serok Joe Biden piştî ku hat ser kar ew vegerandin. Li gorî agahiyan, komên biçûk ên leşkerên Amerîkayê li balafirgeha Baledogle, bingeheke kevn a Îtalî ya li hundirê welêt, dûrî Mogadîşûyê ber bi hundir ve, hene, û tê gotin ku hin karmendên Amerîkî li herêma kompleksa Halane, ku bi mîsyonên Neteweyên Yekbûyî û Yekîtiya Afrîkayê re parve dikin, kar dikin. Her weha tê gotin ku hin hêzên taybet ên Navy SEALs û operatorên taybet ên din li Bosaso û Kismayo hene. Her weha, bi kêmanî bi awayekî demkî, karmendên Amerîkî li Baidoa, Dhusamareb û Jowhar hebûn.
Ji bilî vê, berpirsên leşkerî û îstîxbaratî yên Amerîkayê her ku diçe zêdetir piştgiriyê didin mîsyona dij-terorê ji Camp Lemonier li Djibouti, ji Kenyayê û ji Somaliland bi xwe. Du armancên sereke ji bo çalakiya Amerîkayê hene: kampa Dewleta Îslamî (ISIS) li Çiyayên Golis li Puntlandê, nêzî Bosaso, û şerê berfirehtir li dijî Al Shabaab.
Ev fikra ku piştgirîdana Somaliland tê wateya qurbankirina hevkariya Somalyayê, li ser texmînên bêaqil rawestiyaye û bi xwezaya xwe jî diyar dike ku hevkariya bi Mogadîşûyê re çiqas lawaz e.
Pêşî, bala xwe bidin Puntlandê û şerê li dijî Dewleta Îslamî. Puntland ji hikûmeta federal a li Mogadîşûyê aciz e, ji ber ku Serokê Somalyayê Hassan Sheikh Mohamud, ku hilbijartî nîne lê hatiye destnîşankirin û niha dema wî ya destûrî jî derbas bûye, mafên federal ên dewletên wekî Puntlandê red dike. Her çend Puntland û Somaliland hevrik in û nakokiya sînor di navbera wan de heye jî, ew hevkariyê jî dikin. Digel ku Puntland heta niha di hikûmeta federal de dimîne, hewldana navendîkirinê ya Mogadîşûyê, bi qasî ku dikare Puntlandê bîne ser rê, bi heman qasî jî dikare wê neçar bike ku riya Somaliland bigire.
Her weha ne aqilane ye ku meriv bifikire Puntland dê dev ji alîkariya sînorkirin û têkbirina Dewleta Îslamî berde. Her çend hin berpirsên Somalî û berpirsên îstîxbarata Tirk ên ku piştgiriya wan dikin xewnê dibînin ku dikarin Dewleta Îslamî li dijî Somaliland bi kar bînin, hindik e ku Puntland dev ji hevkariya dij-terorê berde. Paytexta wê, Garowe, bajarokeke hêdî û hundirîn e, û bi awayekî henekî bi bazirganiya Somaliland ve girêdayî ye; pêşeroja aborî ya berfirehtir a Puntlandê li ser bendera wê ya Bosaso rawestiyaye, ku tenê 44 mîl ji navenda çiyayî ya Dewleta Îslamî ya Somaliland dûr e.
Hevkariya Somalyayê bi Al Shabaab re ji vê aloztir e. Her çend Al Shabaab hikûmeta destnîşankirî ya Serok Hassan Sheikh Mohamud tehdîd dike jî, gendeliya serok wisa dike ku tewra Hêzên Taybet ên Danab ên ku ji aliyê Amerîkayê ve hatine perwerdekirin jî nikaribin bi ser bikevin. Di heman demê de, yekîneya Gorgor a ku ji aliyê Tirkiyeyê ve hatiye perwerdekirin, bi qasî ku dikare li dijî endamên Al Shabaab şer bike, bi heman qasî dikare piştgiriya wan jî bike. Hassan Sheikh Mohamud dubare nîşan daye ku bêtir amade ye hêzên Somalî li dijî hevrikên xwe yên siyasî an jî li dijî dewletên federal ên dijber bi kar bîne, ne ku Îslamîstan têk bibe. Îro, bêyî destûrnameya Al Shabaab ne mimkûn e li Mogadîşûyê karekî bazirganî bê kirin an avahiyek bê çêkirin. Somalî bêtir amade ne ku baweriyê bi dadmendiya Al Shabaab bînin ji ya dadgehên dewletê, ji ber leza xebatê û ji ber ku tê dîtin gendelî tê de tune ye.
Di rastiyê de, şêwaza heyî ya li Somalyayê dişibe ya ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li Pakistanê tecrûbe dike. Dema ku Washington bi mîlyaran dolar ji bo piştgiriya hewldanên dij-terorê yên Pakistanê xerc kir, metirsiyeke exlaqî çêkir, ku li gorî wê berdewamiya alîkariya leşkerî ya qezencdar pêdivî bi vê hebû ku hêzên Pakistanê tu carî Talîban, Al Qaeda an komên din ên Deobandî yên radîkal bi temamî têk nebin. Ger Encumena Ewlehiya Niştimanî bawer bike ku têkbirina Al Shabaab hewce dike ku daxwazên Somaliland a demokratîk, alîgirê Rojava û ewle bêne qurbankirin û dilê hikûmeta Mogadîşûyê bê bidestxistin, hikûmeteke ku car bi car nîşan daye ku ji bûkeleyeke Çînî û satraptiyeke Tirk pêtir nîne, wê gavê dê Amerîkî bimirin.
Hevkariya dij-terorê û bacgirtina bi zorê ne eynî tişt in. Tenê rêya rastîn ji bo ewlekirina Kendava Adenê û, di dawiyê de, vegerandina destkeftiyên Al Shabaab li Somalyayê ev e ku Somaliland bê naskirin û bi wê re hevkarî bê kirin, paşê ewlekarî li Puntland û Jubalandê bê saxlemkirin, û di dawiyê de, Al Shabaab bê veqetandin û paşê pê re bê mijûl bûn, bi serê xwe li hember Mogadîşûyê, ne ku bi mecbûrî di hevkariyê de bi wê re.